سیستمعامل اولین نرم‌افزاری است که بعد از روشن شدن دستگاه بالا می‌آید و تا خاموش شدن کنار شما می‌ماند. کار آن واسطه‌گری میان سختافزار (پردازنده، حافظه، دیسک، صفحه‌نمایش) و برنامه‌هایی است که شما استفاده می‌کنید.
چه کارهایی انجام می‌دهد؟#
- حافظه و پردازنده را بین برنامهها تقسیم می‌کند تا همه با هم اجرا شوند.
- فایلها را روی دیسک نگه می‌دارد و پوشه‌بندی می‌کند.
- با کمک درایور با دستگاه‌هایی مثل چاپگر، صفحه‌کلید و کارت شبکه حرف می‌زند.
- دسترسی کاربران و برنامهها را کنترل می‌کند تا امنیت حفظ شود.
- رابط کاربری (دسکتاپ، منو، پنجره) را در اختیار شما می‌گذارد.
یک مثال ساده#
فرض کنید همزمان مرورگر باز است، آهنگ پخش میشود و فایلی دانلود میشود. هیچ‌کدام از این برنامهها مستقیم سراغ سختافزار نمی‌رود؛ همه از سیستمعامل درخواست می‌کنند و او نوبت و منابع را تقسیم می‌کند. مثل مدیر یک ساختمان که آب و برق را بین واحدها عادلانه پخش می‌کند.
نمونه‌های رایج#
ویندوز و مک‌اواس برای رایانه‌های شخصی، لینوکس برای سرورها و علاقه‌مندان، و اندروید و آی‌اواس برای گوشی‌ها. برنامه‌ای که برای یک سیستمعامل ساخته شده معمولاً روی دیگری مستقیم اجرا نمی‌شود؛ برای همین نسخهی ویندوز و مک یک نرمافزار گاهی جدا از هم عرضه میشود.
اشتباه رایج#
سیستمعامل با مرورگر یا دسکتاپ یکی نیست. دسکتاپ فقط ظاهر آن است و هسته‌ی اصلی (کرنل) زیر آن کار می‌کند.