برنامه روی دیسک فقط یک فایل ساکن است. وقتی آن را اجرا می‌کنید، سیستم‌عامل یک نمونه‌ی زنده از آن می‌سازد، حافظه می‌دهد و آن را در فهرست کارها ثبت می‌کند. این نمونه‌ی زنده «فرایند» (پراسس) است.

برنامه یا فرایند؟#

دستور پخت یک غذا برنامه است؛ آشپزی که همان لحظه طبق آن غذا می‌پزد، فرایند. اگر مرورگر را دو بار باز کنید، یک برنامه دارید اما دو فرایند مستقل.

ویژگی‌های فرایند#

  • شناسه‌ی عددی منحصربه‌فرد (PID).
  • حافظه‌ی جدا که فرایندهای دیگر به آن دسترسی ندارند.
  • وضعیت: در حال اجرا، منتظر یا متوقف.
  • ممکن است چند «نخ» (Thread) داشته باشد که در داخل آن کار موازی می‌کنند.

کجا آن را می‌بینید؟#

در تسک منیجر ویندوز یا دستورهای خط فرمان لینوکس، فهرست فرایندها با مصرف پردازنده و حافظه نشان داده می‌شود. اگر کامپیوتر کند شده، اغلب یک فرایند مقصر است که منابع زیادی مصرف می‌کند.

نکته‌ها#

  • بستن فرایند ناشناس بدون بررسی ممکن است سیستم را ناپایدار کند.
  • بدافزارها هم به‌صورت فرایند اجرا می‌شوند و گاهی با نام شبیه فرایندهای سیستمی خود را پنهان می‌کنند.
  • فرایندی که هنگ کرده را می‌توان «Kill» کرد؛ یعنی اجباری بست.