حساب تلگرام برای بسیاری از کسب‌وکارها تنها ورودی مشتری است. اگر هک شود، مهاجم می‌تواند از اسم شما به مشتری‌ها پیام بدهد، کانال را بگیرد یا گروهها را به هم بریزد. نکته‌ی خوب این است که بیشتر هک‌های تلگرام از ضعف فنی نمی‌آیند، بلکه از فریب انسان می‌آیند، و با چند تنظیم و چند عادت ساده می‌شود جلویشان را گرفت.
این مقاله بخشی از راهنمای کامل تلگرام است. اگر اینستاگرام هم دارید، روی همان منطق در امنیت حساب اینستاگرام هم کار کنید.
چرا حساب تلگرام هدف می‌شود#
تلگرام ورود را با شماره‌ی تلفن و کد پیامکی انجام می‌دهد. پس اگر مهاجم کد را از شما بگیرد، وارد می‌شود. به همین دلیل روش اصلی هک این است که با فریب، کد ورود را از خودتان بگیرند. همین است که تنظیمات و آگاهی هر دو لازم‌اند.
۱. تأیید دومرحلهای را فعال کنید#
مهم‌ترین قدم این است. از تنظیمات، بخش حریم خصوصی و امنیت، گزینه‌ی تأیید دومرحلهای را پیدا کنید و یک رمز عبور تعیین کنید. نام دقیق بخش‌ها در نسخه‌ها فرق می‌کند، ولی مسیر کلی همین است.
نکته‌ها:
- رمزی انتخاب کنید که با رمزهای دیگرتان فرق دارد و حدس‌زدنی نیست.
- یک ایمیل بازیابی تعیین کنید تا اگر رمز را فراموش کردید، راه بازگشت داشته باشید. به ایمیلی که امنیتش خوب است و خودتان در اختیار دارید.
- رمز را در مدیر رمز عبور نگه دارید، نه روی کاغذ کنار میز.
- اگر مدیر کانال هستید، حتماً این کار را بکنید؛ بقیه‌ی ادمین‌ها هم همین‌طور.
اگر تلگرام گزینه‌های ورود جدیدتر مثل کلید عبور را در برنامه‌ی شما فعال کرده باشد، میتوانید از آن هم استفاده کنید؛ ولی تأیید دومرحلهای همچنان پایه‌ی کار است.
۲. نشستهای فعال را مرور کنید#
تلگرام فهرست همهی دستگاه‌هایی را که وارد حساب شما شده‌اند نشان می‌دهد؛ معمولاً در بخش دستگاهها. هر چند وقت یک‌بار آن را ببینید:
- دستگاهها یا نشستهای فعال را باز کنید.
- هر دستگاه ناآشنا را ببندید.
- اگر شک دارید، همهی نشستهای دیگر را یک‌جا ببندید.
- بعد رمز دومرحلهای را عوض کنید.
یک نکته‌ی رایج: ورود با «اسکن QR» از گوشی هم یک نشست جدید می‌سازد. هیچ‌وقت QR کدی را که فرد دیگری برایتان فرستاده، با گوشی‌تان تأیید نکنید.
۳. حریم خصوصی را تنظیم کنید#
از بخش حریم خصوصی میتوانید تعیین کنید:
- چه کسی شماره‌ی تلفن شما را ببیند؛ برای حساب برند بهتر است پنهان باشد و با نام کاربری ارتباط بگیرید
- چه کسی آخرین زمان حضور را ببیند
- چه کسی بتواند شما را به گروه اضافه کند؛ این گزینه جلوی اضافه‌شدن به گروه‌های هرزنامه را می‌گیرد
- چه کسی بتواند تماس بگیرد یا پیام صوتی بفرستد
برای صاحب کسب‌وکار، یک نام کاربری عمومی بگذارید و شماره‌ی شخصی را پنهان کنید. مشتری با نام کاربری یا لینک کانال پیدا می‌کند.
۴. کلاهبرداری‌های رایج را بشناسید#
| روش فریب | چطور تشخیص بدهیم |
|---|---|
| «پشتیبان تلگرام» کد می‌خواهد | تلگرام هرگز کد ورود را از کاربر نمی‌خواهد |
| لینک جایزه یا رأی‌گیری | صفحه‌ی ورود جعلی با نام تلگرام یا ورود مجدد می‌خواهد |
| دوست یا همکاری که پول می‌خواهد | حساب او هک شده است؛ با تماس صوتی یا راه دیگر تأیید کنید |
| پیشنهاد همکاری با فایل ضمیمه | فایل ممکن است بدافزار باشد |
| درخواست ادمین‌شدن در کانال | مهاجم می‌خواهد دسترسی بگیرد؛ فقط افراد شناخته‌شده را ادمین کنید |
| ربات مدعی بازیابی حساب | ربات‌های جعلی توکن یا کد می‌گیرند |
قاعده‌ی کلی: هر پیامی که فوری، ترسناک یا وسوسه‌انگیز است، قبل از کلیک مکث کنید. آدرس لینک را بخوانید و فایل ناشناس را باز نکنید. برای مسائل ارزی و مالی، کلاهبرداری با ربات و اطلاعات جعلی زیاد است؛ این‌ها را از طریق منبع رسمی تأیید کنید.
۵. امنیت کانال و ربات#
حساب مالک کانال را با تأیید دومرحلهای ایمن کنید و برای ادمین‌ها هم همین را بخواهید. دسترسی ادمین‌ها را حداقلی نگه دارید و مدیران غیرفعال را بردارید؛ ببینید مدیریت کانال چطور انجام می‌شود. اگر ربات دارید، توکن را مثل رمز عبور نگه دارید و در صورت لو رفتن از BotFather باطلش کنید.
۶. اگر حساب هک شد#
- اگر هنوز وارد هستید، در بخش دستگاهها همهی نشستهای دیگر را ببندید.
- رمز تأیید دومرحلهای را عوض کنید یا فعال کنید.
- اگر دسترسی ندارید، با کد پیامکی دوباره وارد شوید و همین کارها را بکنید. اگر پیامک نمی‌آید، سیم‌کارت را بررسی کنید و از اپراتور بپرسید.
- کانال‌ها و گروهها را بررسی و ادمین‌های ناآشنا را حذف کنید.
- به مشتریان و مخاطبان اطلاع دهید که پیام‌های مشکوک اخیر از شما نبوده است.
- اگر به نام شما کلاهبرداری شده، از طریق راه‌های رسمی تلگرام گزارش دهید.
اگر از ایران هستید و دسترسی به بعضی خدمات محدود است، گزارش و پیگیری ممکن است کندتر باشد؛ بنابراین پیشگیری مهم‌تر است.
عادت‌های امنیتی روزمره#
تنظیمات کافی نیست؛ عادت هم لازم است. چند اصل ساده: برنامه را فقط از منبع رسمی نصب و به‌روز کنید و از نسخه‌های غیررسمی که با ادعای امکانات بیشتر عرضه می‌شوند دوری کنید، چون ممکن است اطلاعات را بدزدند. گوشی را قفل کنید. روی رایانه‌های مشترک وارد نشوید و اگر وارد شدید، بعدش خروج بزنید. پیام‌های دارای اطلاعات مالی و رمز را در پیامرسان نفرستید.
سیم‌کارت و شماره#
چون ورود با شماره انجام می‌شود، امنیت سیم‌کارت هم مهم است. شماره‌ای را که کسب‌وکار به آن وابسته است، به نام خودتان و در اختیار خودتان نگه دارید. اگر سیم‌کارت را گم کردید یا مشکوک به سوءاستفاده شدید، سریع به اپراتور اطلاع بدهید. به‌خصوص برای کانال‌های مهم، تأیید دومرحلهای کمک می‌کند حتی اگر پیامک شما در اختیار دیگری بیفتد، ورود ممکن نباشد.
خلاصه#
- تأیید دومرحلهای را همین امروز با رمز قوی و ایمیل بازیابی فعال کنید.
- کد ورود را هیچ‌وقت به کسی ندهید؛ تلگرام آن را نمی‌خواهد.
- نشستهای فعال را مرور و دستگاه‌های ناشناس را ببندید.
- شماره‌ی تلفن را پنهان و اضافه‌شدن به گروه را محدود کنید.
- به لینک‌های فوری، فایل‌های ناشناس و درخواست ادمین‌شدن مشکوک باشید.
- در صورت هک، نشست‌ها را ببندید، رمز را عوض کنید و مدیران کانال را بررسی کنید.
