فایل اجرایی فایلی است که سیستم‌عامل می‌تواند آن را مستقیم اجرا کند. در ویندوز معمولاً پسوند exe دارد، در مک و لینوکس بیشتر با مجوز «اجرا» مشخص می‌شود. هر برنامه‌ای که نصب یا باز می‌کنید در نهایت یک یا چند فایل اجرایی دارد.

انواع رایج#

  • exe: برنامه یا نصب‌کننده در ویندوز.
  • msi: بسته‌ی نصب ویندوز.
  • apk: برنامه‌ی اندروید.
  • اسکریپت‌هایی مثل bat، sh یا پاورشل که دستورها را به ترتیب اجرا می‌کنند.

چرا خطرناک است؟#

برخلاف عکس یا متن، فایل اجرایی هر کاری که کاربر مجاز باشد می‌تواند انجام دهد: پاک کردن فایل، رمزگذاری دیسک، سرقت رمز یا اتصال به سرور مهاجم. به همین دلیل بدافزارها بیشتر خود را در قالب فایل اجرایی یا فایل دارای ماکرو می‌پوشانند.

مثال#

کسی فایلی به نام «عکس‌های جشن.jpg.exe» می‌فرستد. ویندوز ممکن است پسوند آخر را نشان ندهد و کاربر فکر کند عکس است. با باز کردن آن، برنامه‌ی مخرب اجرا می‌شود.

نکته‌های ایمنی#

  • نمایش پسوند فایل‌ها را در ویندوز روشن کنید.
  • فقط از منبع رسمی دانلود کنید.
  • هنگام هشدار «ناشناس بودن ناشر» با دقت تصمیم بگیرید.
  • فایل مشکوک را پیش از اجرا با آنتی‌ویروس بررسی کنید.