ترنسفورمر نوعی طراحی برای شبکه‌های عصبی است که چند سال پیش معرفی شد و تحول بزرگی در هوش مصنوعی ایجاد کرد. تقریباً همه‌ی مدل‌های زبانی بزرگ شناخته‌شده، از جمله خانواده‌ی GPT، بر پایه‌ی آن ساخته شده‌اند. حرف T در GPT هم مخفف همین واژه است.

مشکل قبلی#

مدل‌های قدیمی‌تر متن را کلمه‌به‌کلمه و پشت‌سرهم می‌خواندند. در متن بلند، اطلاعات ابتدای متن کم‌کم فراموش می‌شد و آموزش هم کند بود، چون نمی‌شد بخش‌ها را همزمان پردازش کرد.

ایده‌ی اصلی#

ترنسفورمر با «مکانیزم توجه» به هر کلمه اجازه می‌دهد همزمان به همه‌ی کلمه‌های دیگر نگاه کند و بسنجد کدام برای فهمیدن معنایش مهم‌تر است. در جمله‌ی «کتاب را از قفسه برداشتم و آن را خواندم»، مدل می‌فهمد «آن» بیشتر به کتاب مربوط است تا قفسه.

چرا موفق بود#

  • پردازش موازی و سریع‌تر شدن آموزش روی کارت‌های گرافیک.
  • مدیریت بهتر وابستگی‌های دور در متن.
  • مقیاس‌پذیری: با بزرگ‌تر کردن مدل و داده، معمولاً بهتر می‌شود.

کاربرد فراتر از متن#

ترنسفورمرها امروز در تصویر، صدا، ویدیو و حتی ساختار پروتئین‌ها هم استفاده می‌شوند، نه فقط در متن.

اشتباه رایج#

ترنسفورمر نام یک مدل یا محصول نیست؛ نام یک معماری است. مدل‌های مختلف بسیاری با تفاوت در اندازه، داده و آموزش بر پایه‌ی آن ساخته می‌شوند.