آزمون تورینگ را آلن تورینگ، ریاضیدان و پیشگام علوم کامپیوتر، در اواسط قرن بیستم مطرح کرد. او بهجای پرسیدن «آیا ماشین میتواند فکر کند؟» سوال عملیتری پیشنهاد داد: آیا ماشین میتواند طوری گفتگو کند که از انسان قابلتشخیص نباشد؟
روش آزمون#
یک داور انسانی بهصورت متنی با دو طرف گفتگو میکند، یکی انسان و دیگری ماشین، بیآنکه بداند کدام کدام است. اگر داور بعد از گفتگو نتواند با اطمینان ماشین را مشخص کند، میگوییم ماشین آزمون را گذرانده است.
چرا مشهور شد#
این آزمون اولین معیار عملی برای بحث دربارهی هوش ماشین بود و سالها در فرهنگ عمومی و علمیتخیلی حضور داشت. با آمدن چتباتهایی که متن بسیار روان تولید میکنند، بحث دربارهی آن دوباره داغ شد.
انتقادهای مهم#
- گول زدن با هوش داشتن فرق دارد: ماشین میتواند با ترفند، جوابهای آماده و تقلید لحن داور را فریب دهد، بیآنکه چیزی بفهمد.
- فقط زبان را میسنجد: تواناییهایی مثل خلاقیت، شناخت دنیای فیزیکی و احساس را نمیسنجد.
- وابسته به داور: نتیجه با تجربه و دقت داور تغییر میکند.
جایگاه امروز#
امروز پژوهشگران بیشتر از معیارهای تخصصی و آزمونهای چندوجهی برای ارزیابی مدلها استفاده میکنند و آزمون تورینگ بیشتر ارزش تاریخی و فلسفی دارد.
اشتباه رایج#
گذراندن آزمون تورینگ به معنای آگاهی یا فهم واقعی ماشین نیست؛ فقط یعنی گفتگویش از دید داور شبیه انسان بوده است.