آزمون تورینگ را آلن تورینگ، ریاضیدان و پیشگام علوم کامپیوتر، در اواسط قرن بیستم مطرح کرد. او به‌جای پرسیدن «آیا ماشین می‌تواند فکر کند؟» سوال عملی‌تری پیشنهاد داد: آیا ماشین می‌تواند طوری گفتگو کند که از انسان قابل‌تشخیص نباشد؟

روش آزمون#

یک داور انسانی به‌صورت متنی با دو طرف گفتگو می‌کند، یکی انسان و دیگری ماشین، بی‌آنکه بداند کدام کدام است. اگر داور بعد از گفتگو نتواند با اطمینان ماشین را مشخص کند، می‌گوییم ماشین آزمون را گذرانده است.

چرا مشهور شد#

این آزمون اولین معیار عملی برای بحث درباره‌ی هوش ماشین بود و سال‌ها در فرهنگ عمومی و علمی‌تخیلی حضور داشت. با آمدن چت‌بات‌هایی که متن بسیار روان تولید می‌کنند، بحث درباره‌ی آن دوباره داغ شد.

انتقادهای مهم#

  • گول زدن با هوش داشتن فرق دارد: ماشین می‌تواند با ترفند، جواب‌های آماده و تقلید لحن داور را فریب دهد، بی‌آنکه چیزی بفهمد.
  • فقط زبان را می‌سنجد: توانایی‌هایی مثل خلاقیت، شناخت دنیای فیزیکی و احساس را نمی‌سنجد.
  • وابسته به داور: نتیجه با تجربه و دقت داور تغییر می‌کند.

جایگاه امروز#

امروز پژوهشگران بیشتر از معیارهای تخصصی و آزمون‌های چندوجهی برای ارزیابی مدل‌ها استفاده می‌کنند و آزمون تورینگ بیشتر ارزش تاریخی و فلسفی دارد.

اشتباه رایج#

گذراندن آزمون تورینگ به معنای آگاهی یا فهم واقعی ماشین نیست؛ فقط یعنی گفتگویش از دید داور شبیه انسان بوده است.