بدون سرچ کنسول، سئو شبیه رانندگی با شیشه‌ی مه‌گرفته است. گوگل سرچ کنسول (Google Search Console) ابزار رایگان خود گوگل است که مستقیم میگوید سایت شما را چطور می‌بیند: کدام صفحه‌ها ایندکس شده‌اند، در جستجوی چه عبارت‌هایی نمایش دادهاید، و گوگل به چه مشکل‌هایی برخورده است.
این آموزش کارهای اصلی را به ترتیب میگوید. منوها و نام گزینه‌ها گاهی تغییر می‌کنند؛ مسیرها را کلی می‌نویسم و نام انگلیسی بخش‌ها را کنارشان می‌آورم تا پیدایشان کنید.
قدم اول: ثبت سایت و تأیید مالکیت#
با حساب گوگل وارد سرچ کنسول شوید و یک «ملک» (Property) تازه اضافه کنید. دو نوع ثبت وجود دارد:
| نوع | چه چیزی را پوشش می‌دهد | تأیید مالکیت |
|---|---|---|
| دامنه (Domain) | همه‌ی زیردامنه‌ها و هر دو پروتکل http و https | معمولاً با افزودن یک رکورد DNS |
| پیشوند آدرس (URL prefix) | فقط همان آدرس دقیق، مثلاً با www و https | چند روش، از جمله فایل HTML یا تگ متا |
اگر به تنظیمات DNS دامنه‌تان دسترسی دارید، نوع دامنه کامل‌تر است. اگر نه، پیشوند آدرس با تگ متا یا فایل HTML ساده‌ترین راه است. در وردپرس بسیاری از افزونه‌های سئو جایی برای چسباندن کد تأیید دارند.
مالکیت را بعد از تأیید پاک نکنید. اگر تگ یا فایل تأیید را بردارید، سرچ کنسول دسترسی‌تان را از دست می‌دهد.
قدم دوم: ارسال نقشه‌ی سایت#
نقشه‌ی سایت (Sitemap) فهرست آدرس‌هایی است که می‌خواهید گوگل بشناسد. در وردپرس معمولاً خود هسته یا افزونه‌ی سئو آن را می‌سازد؛ آدرس رایج چیزی مثل sitemap.xml یا wp-sitemap.xml است و بهتر است آدرس دقیق را از افزونه‌تان بخوانید.
- از منوی کناری وارد بخش نقشه‌ی سایت‌ها (Sitemaps) شوید.
- آدرس نقشه‌ی سایت را وارد کنید و ارسال بزنید.
- چند روز بعد وضعیت را ببینید؛ باید «موفق» باشد و تعداد آدرس‌های کشف‌شده را نشان دهد.
نقشه‌ی سایت ایندکس‌شدن را تضمین نمی‌کند؛ فقط به گوگل کمک می‌کند صفحه‌ها را پیدا کند. درباره‌ی ساختار آن در وردپرس، سئوی فنی وردپرس را ببینید.
قدم سوم: بررسی ایندکس#
گزارش صفحات (Pages، در بخش ایندکس) تعداد صفحه‌های ایندکس‌شده و ایندکس‌نشده را نشان می‌دهد و برای ایندکس‌نشده‌ها دلیل مینویسد. بعضی دلیلها طبیعی‌اند؛ مثلاً صفحهی ورود یا نتیجه‌ی جستجوی داخلی نباید ایندکس شود. نگرانی وقتی است که صفحهی مهم‌تان در فهرست ایندکس‌نشده‌ها باشد.
برای بررسی یک صفحه، آدرسش را در نوار بالای صفحه بچسبانید تا ابزار بررسی URL (URL Inspection) باز شود. این ابزار میگوید گوگل آن را دیده یا نه، ایندکس شده یا نه، و در صورت مشکل چه دلیلی دارد. بعد از اصلاح، همان‌جا می‌توانید درخواست ایندکس بدهید؛ اما سرعت بررسی را گوگل تعیین می‌کند و درخواست مکرر کمکی نمی‌کند.
قدم چهارم: خواندن گزارش عملکرد#
گزارش عملکرد (Performance) مهم‌ترین بخش روزمره است. چهار عدد اصلی دارد:
- کلیک‌ها: چند بار کاربر از نتیجه‌ی جستجو به سایت شما آمده.
- نمایش‌ها: چند بار سایت شما در نتیجه‌ها دیده شده.
- نرخ کلیک (CTR): نسبت کلیک به نمایش.
- میانگین جایگاه: متوسط رتبه‌ی نمایش؛ عدد میانگین است و برای هر جستجو فرق می‌کند.
سه استفاده‌ی عملی:
- پیداکردن عبارت‌های واقعی: در تب «جستجوها» ببینید مردم با چه کلمه‌هایی شما را پیدا می‌کنند؛ ممکن است با چیزی که فکر می‌کردید فرق داشته باشد.
- صفحه‌های نمایش بالا و کلیک کم: عنوان یا توضیح متای آن‌ها شاید جذاب نباشد؛ بازنویسی‌شان را امتحان کنید.
- صفحه‌های نزدیک به صفحهی اول: با بهبود محتوا و لینک‌دهی داخلی می‌شود به آن‌ها فرصت داد.
بازه‌ی زمانی را عوض کنید و مقایسه کنید، اما یک یا دو روز نوسان را معنی‌دار نگیرید.
سایر گزارش‌های مهم#
- تجربه‌ی صفحه و Core Web Vitals: نشان می‌دهد کدام گروه صفحه‌ها در سنجه‌های سرعت مشکل دارند؛ توضیحش در Core Web Vitals به زبان ساده آمده است.
- اقدامات دستی (Manual Actions) و مسائل امنیتی: اگر مشکلی باشد، گوگل اینجا خبر می‌دهد. خالی بودنشان خبر خوبی است.
- لینک‌ها (Links): نشان می‌دهد چه سایت‌هایی به شما لینک داده‌اند و کدام صفحه‌های شما بیشتر لینک داخلی دارد.
عادت هفتگی ده‌دقیقه‌ای#
هفته‌ای یک بار این سه چیز را نگاه کنید: پیام‌ها و هشدارهای تازه، تغییر ناگهانی در تعداد صفحه‌های ایندکس‌شده، و بالا یا پایین رفتن کلیک‌ها. اگر چیزی غیرعادی دیدید، اول صفحهی مرتبط را با بررسی URL ببینید، بعد دنبال علت بگردید.
مشکل‌های رایجی که اینجا می‌بینید#
- «کشف‌شده ولی ایندکس‌نشده»: گوگل آدرس را می‌شناسد، اما هنوز خزش یا ثبتش نکرده. اگر صفحهی مهم است، لینک داخلی بیشتر به آن بدهید و کیفیتش را بالا ببرید.
- «با تگ noindex مستثنا شده»: معمولاً یا عمدی است یا تنظیم وردپرس و افزونه‌ی سئو آن را فعال کرده. تنظیمات صفحه یا گزینه‌ی «جلوگیری از نمایش سایت در موتورهای جستجو» را بررسی کنید.
- «مسدودشده توسط robots.txt»: فایل
robots.txtدسترسی ربات را بسته است. قاعده‌ی مربوط را پیدا کنید و فقط اگر مطمئنید باز کنید. - «صفحهی تکراری»: گوگل نسخه‌ی دیگری را اصلی دانسته است. تگ canonical و آدرس‌های تکراری با و بدون اسلش یا پارامتر را بررسی کنید.
- خطای سرور یا پیدانشدن (۴۰۴): صفحه‌ای که حذف شده یا سرور برایش خطا می‌دهد. اگر حذف عمدی بوده، مشکلی نیست؛ اگر نه، آدرس را درست کنید یا هدایت بگذارید.
بعد از هر اصلاح، گوگل باید دوباره صفحه را ببیند. در گزارش‌ها دکمه‌ی اعتبارسنجی اصلاح (Validate Fix) هست که از گوگل می‌خواهد دوباره بررسی کند؛ نتیجه ممکن است چند روز تا چند هفته طول بکشد، پس صبور باشید.
چند هشدار#
سرچ کنسول دادهی خود گوگل است، اما همه‌ی جزئیات را نشان نمی‌دهد. بعضی عبارت‌های جستجو به دلیل حفظ حریم خصوصی کاربران در گزارش نمی‌آیند و عددها گاهی نزدیک‌اند، نه دقیق. از آن برای تشخیص روند و پیداکردن مشکل استفاده کنید، نه برای حسابداری دقیق بازدید.
خلاصه#
- سرچ کنسول ابزار رایگان گوگل است و مستقیم نشان می‌دهد گوگل سایت شما را چطور می‌بیند.
- سایت را به‌صورت دامنه یا پیشوند آدرس ثبت و مالکیت را تأیید کنید؛ کد تأیید را بعداً حذف نکنید.
- نقشه‌ی سایت را ارسال کنید، ولی آن را تضمین ایندکس ندانید.
- گزارش صفحات و ابزار بررسی URL برای پیداکردن علت ایندکس‌نشدن‌اند.
- در گزارش عملکرد دنبال عبارت‌های واقعی و صفحه‌های نمایش بالا و کلیک کم باشید.
- هفته‌ای ده دقیقه بررسی منظم از نگاه‌های پراکنده بهتر است.
