GLM نام خانواده‌ی مدلهای زبانی شرکت چینی Zhipu AI است که در بازار بین‌المللی با نام Z.ai فعالیت میکند. این شرکت مدل‌هایش را با مجوز آزاد منتشر میکند و در کنارش یک دستیار وب رایگان و یک API سازگار با استاندارد OpenAI دارد. تفاوت اصلی GLM با بیشتر رقبا تمرکز روشنش بر کدنویسی و ایجنت است: مدلهای جدیدش برای کارهای طولانی و چندمرحله‌ای مثل ساختن یک پروژه‌ی کامل یا کار با ابزارهای مختلف طراحی شده‌اند.
GLM به چه کاری می‌آید؟#
- کدنویسی ایجنتی: برنامه‌نویس مدل GLM را به ابزارهای کدنویسی خط فرمان یا ویرایشگر وصل میکند تا روی پروژه‌ی واقعی کد بنویسد و خطا رفع کند.
- ساخت سایت و اپ ساده: در دستیار وب، یک صفحه‌ی فرود یا ابزار کوچک را توصیف می‌کنید و نسخه‌ی قابل اجرا می‌گیرید.
- ساخت اسلاید و گزارش: از یک موضوع یا فایل، ارائه‌ی آماده برای جلسه می‌سازد.
- تحقیق عمیق: برای یک موضوع، چند منبع وب را می‌گردد و گزارش منبع‌دار تحویل میدهد.
- اجرای خصوصی روی سرور: شرکتی که نمی‌خواهد کدش به سرویس خارجی برود، مدل متنباز GLM را روی سرور خودش راه می‌اندازد.
نقاط قوت و ضعف#
قوت‌ها:
- مدلهای متنباز قوی با مجوز آزاد برای استفاده‌ی تجاری
- عملکرد خوب در کدنویسی و کارهای ایجنتی
- دستیار وب رایگان با امکانات ایجنتی
- API سازگار با ابزارهای رایج و معمولاً ارزان‌تر از رقبای آمریکایی
ضعف‌ها:
- فارسی ضعیفتر از دستیارهای مطرح
- داده‌ها روی سرورهای شرکت چینی پردازش میشود
- مدلهای بزرگ آن برای اجرای محلی سخت‌افزار سنگین می‌خواهند
- منابع آموزشی و جامعه‌ی کاربری فارسی بسیار کم
نسخه‌ی رایگان و قیمت#
GLM مدل فریمیوم دارد. دستیار وب رایگان است و در زمان شلوغی، کاربران پولی اولویت دارند. برای برنامه‌نویس‌ها پلن‌های اشتراکی کدنویسی وجود دارد که استفاده از GLM را در ابزارهای کدنویسی ایجنتی ممکن میکند، و API هم به‌ازای مصرف حساب میشود. مدلهای متنباز را رایگان دانلود می‌کنید و فقط هزینه‌ی سخت‌افزار می‌دهید. قیمت‌های روز را در سایت رسمی ببینید.
فارسی و استفاده از ایران#
GLM فارسی را میفهمد و جواب فارسی میدهد، ولی جمله‌هایش گاهی ترجمه‌وار است. برای کار فنی که زبانش انگلیسی است مشکلی ندارد، اما برای نوشتن محتوای فارسی ابزار اول نیست.
درباره‌ی دسترسی مستقیم به Z.ai از ایران گزارش مطمئنی نداریم. خرید پلن و شارژ API به روش پرداخت بین‌المللی نیاز دارد. راه مستقل از این محدودیت‌ها، اجرای مدل متنباز روی سرور خودتان است.
شروع کار در سه قدم#
- وارد دستیار وب Z.ai شوید و با ایمیل یا حساب گوگل ثبت‌نام کنید.
- یک کار مشخص مثل «یک صفحه‌ی فرود برای فروشگاه لوازم ورزشی بساز» بدهید و خروجی را پیش‌نمایش کنید.
- اگر برنامه‌نویس هستید، مدل را در ابزار کدنویسی خودتان امتحان و با ابزار فعلی‌تان مقایسه کنید.
جایگزین‌های GLM#
- Qwen: متنباز و رایگان، با فارسی بهتر و مدلهای کوچک برای اجرای محلی.
- DeepSeek: رقیب متنباز پرطرفدار برای استدلال و کد.
- Kimi: قوی در متن بلند و تحقیق عمیق.
- Claude Code: ایجنت کدنویسی دقیق‌تر، ولی پولی و بدون دسترسی آسان از ایران.
برای آشنایی با این نوع کار، ایجنت کدنویسی: وقتی هوش مصنوعی خودش کد را تغییر میدهد و ابزارهای هوش مصنوعی برای برنامه‌نویسی: از چت تا ایجنت داخل ویرایشگر را بخوانید. اگر قصد اجرای مدل روی سرور دارید، راه‌اندازی مدل متنباز روی سرور برای سایت را ببینید.
