# NotebookLM

> مساعد Google البحثي الذي يجيب من مصادرك أنت فقط ويحوّلها إلى بودكاست وملخصات

- سازنده: Google
- دسته: جستجو و پژوهش
- قیمت: رایگان + اشتراک
- زبان فارسی: فارسی خوب
- دسترسی از ایران: از ایران فقط با فیلترشکن باز می‌شود (بررسی 2026-09-30)
- پلتفرم‌ها: وب، آیفون، اندروید
- رتبه در فهرست دیباگ: 11
- سایت رسمی: https://notebooklm.google.com
- معرفی کامل: https://di9.ir/blog/ar/%D8%A3%D8%AF%D8%A7%D8%A9/notebooklm

NotebookLM دستیار پژوهشی گوگل است که گوگل آن را به Gemini Notebook تغییر نام داده، ولی هنوز بسیاری با نام قبلی می‌شناسندش. ایده ساده است: منابع خودتان را بارگذاری می‌کنید، مثل PDF، فایل گوگل داکس، لینک سایت، ویدیوی یوتیوب یا فایل صوتی، و NotebookLM فقط از همین منابع جواب می‌دهد و کنار هر جمله ارجاع به متن اصلی می‌گذارد. تفاوت اصلی‌اش با چت‌بات‌های عمومی همین محدود ماندن به منابع شماست، که توهم را کمتر می‌کند، به‌علاوه‌ی خروجی‌هایی مثل پادکست، ویدیوی خلاصه و فلش‌کارت.

## NotebookLM به چه کاری می‌آید؟

- **درس خواندن:** دانشجو جزوه‌ها و اسلایدهای یک درس را بارگذاری می‌کند و خلاصه، فلش‌کارت و آزمونک تمرینی می‌گیرد.
- **پادکست از منابع:** از یک گزارش طولانی، گفتگوی صوتی دونفره به فارسی می‌سازد که در مسیر رفت‌وآمد گوش می‌دهید.
- **تحقیق پایان‌نامه:** ده‌ها مقاله را کنار هم می‌گذارید و می‌پرسید کدام‌ها درباره‌ی یک روش خاص نتیجه‌ی متضاد گرفته‌اند.
- **پایگاه دانش تیم:** مستندات محصول یا دستورالعمل‌های پشتیبانی را در یک دفترچه جمع می‌کنید تا همکاران از آن بپرسند.
- **خلاصه‌ی ویدیو:** لینک چند ویدیوی آموزشی یوتیوب را می‌دهید و متن مرتب با ارجاع به زمان هر بخش می‌گیرید.

## نقاط قوت و ضعف

**قوت‌ها:**
- پاسخ فقط از منابع شما، با ارجاع قابل کلیک به متن اصلی
- پادکست و ویدیوی خلاصه به فارسی
- نسخه‌ی رایگان بسیار کاربردی
- پشتیبانی از انواع منبع: PDF، وب، یوتیوب، صوت و فایل‌های گوگل

**ضعف‌ها:**
- برای دانش عمومی یا جستجوی آزاد وب ساخته نشده است
- پادکست فارسی گاهی تلفظ نادرست، لحن ترجمه‌وار یا اشتباه محتوایی دارد
- PDFهای اسکن‌شده‌ی فارسی بی‌کیفیت را خوب نمی‌خواند
- تغییر نام و ادغام با اپلیکیشن Gemini ممکن است مسیر دسترسی را در آینده عوض کند

## نسخه‌ی رایگان و قیمت

NotebookLM فریمیوم است. نسخه‌ی رایگان با حساب گوگل تعداد مناسبی دفترچه و منبع و چند خروجی صوتی و تصویری روزانه می‌دهد. طرح‌های پولی گوگل سقف‌ها را چندبرابر می‌کنند و قابلیت‌های تازه مثل اجرای کد برای تحلیل داده را زودتر می‌گیرند. نسخه‌ی سازمانی هم داخل گوگل ورک‌اسپیس هست. قیمت‌های روز را در سایت رسمی ببینید.

## فارسی و استفاده از ایران

پشتیبانی فارسی NotebookLM خوب است: منبع فارسی را می‌فهمد، پاسخ فارسی روان می‌دهد و با تنظیم زبان خروجی روی فارسی، پادکست و خلاصه‌ی ویدیویی هم فارسی ساخته می‌شود. کیفیت صدای فارسی قابل‌قبول است ولی بی‌نقص نیست.

گوگل این سرویس را برای ایران ارائه نمی‌کند و بدون فیلترشکن پیام عدم دسترسی می‌دهد. با فیلترشکن و حساب گوگل معمولی نسخه‌ی رایگان کار می‌کند و برای ارتقا، کارت بین‌المللی لازم است.

## شروع کار در سه قدم

1. با حساب گوگل وارد شوید و یک دفترچه‌ی جدید بسازید.
2. منابع مرتبط با یک موضوع را اضافه کنید، نه همه‌چیز را در یک دفترچه.
3. سؤال مشخص بپرسید و روی ارجاع‌ها کلیک کنید تا پاسخ را با متن اصلی تطبیق دهید.

## جایگزین‌های NotebookLM

- [ChatPDF](/blog/ابزار/chatpdf): ساده‌تر و سریع‌تر برای گفتگو با یک یا چند فایل PDF.
- [Perplexity](/blog/ابزار/perplexity): اگر به‌جای منابع خودتان، جستجو در وب با منبع می‌خواهید.
- [SciSpace](/blog/ابزار/scispace): مخصوص مقاله‌های علمی با جستجوی پایگاه‌های پژوهشی.
- [Gemini](/blog/ابزار/gemini): دستیار عمومی گوگل که حالا به دفترچه‌های NotebookLM هم دسترسی دارد.

برای استفاده‌ی بهتر، [کار با سندهای بلند با هوش مصنوعی: خلاصه، پرسش و مقایسه](/blog/کار-با-اسناد-با-هوش-مصنوعی) را بخوانید. سازوکاری که NotebookLM بر آن تکیه دارد در [RAG چیست: وقتی هوش مصنوعی از داده‌های خود شما جواب می‌دهد](/blog/rag-چیست) توضیح داده شده و [توکن، پنجره‌ی متن و توهم: سه مفهومی که قبل از کار با هوش مصنوعی باید بدانید](/blog/توکن-پنجره-متن-و-توهم-در-هوش-مصنوعی) نشان می‌دهد چرا باز هم باید ارجاع‌ها را چک کرد.

## پرسش‌های متداول

### هل NotebookLM مجاني؟

نعم، بأي حساب Google توجد نسخة مجانية تكفي الطالب والاستخدام الشخصي. تزيد الخطط المدفوعة من Google عدد الدفاتر والمصادر والمخرجات اليومية.

### هل يدعم NotebookLM اللغة العربية واللغات الأخرى؟

يدعم عدة لغات، ويمكنك ضبط لغة المخرجات. تختلف الجودة من لغة إلى أخرى خاصة في الملخصات الصوتية (البودكاست)، فجرّبه على مصادرك وراجع النتيجة.

### هل هناك فرق بين NotebookLM وGemini Notebook؟

لا، إنهما منتج واحد. غيّرت Google اسم NotebookLM إلى Gemini Notebook ليتوافق مع بقية منتجاتها، وبقيت الدفاتر والمصادر السابقة في مكانها.

---
منبع: https://di9.ir/blog/ar/%D8%A3%D8%AF%D8%A7%D8%A9/notebooklm — فهرست کامل: https://di9.ir/blog/ar/%D8%A3%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A3%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%83%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D9%86%D8%A7%D8%B9%D9%8A